Genel
Genel
Tarih
Felsefe
Psikoloji
Psikoloji
Psikoloji
Genel
Genel
Genel
Diğer
Tarih
Diğer
Genel
Psikoloji
Psikoloji
Genel
Genel
Felsefe
Çevre ve İklim
Diğer
Felsefe
Genel
Genel
Felsefe
Genel
Teknoloji
Teknoloji
Diğer
Diğer
Diğer
Tarih
Tarih
Tarih
Tarih
Tarih
Diğer
Genel
Felsefe
Felsefe
Felsefe
Genel
Diğer
Genel
Genel
Genel
Diğer
Diğer
Genel
Diğer
Tarih
Genel
Felsefe
Genel
Genel
Genel
Felsefe
Genel
Genel
Genel
AKIL, MANTIK, MATERYALİZM, AHLÂK, ADALET VE İNSAN(LIK)…[*]
TEMEL DEMİRER
Genel
Onların "Ahlâk"(sızlığ)ı, Bizim Etiğimiz…[*]
“Proletaryanın etiği, sınıf bilincidir.”[1]
Tarih
İbo'nun 'Ölümsüzlüğü'nün 53. Yılında Patika'nın Sorularına Yanıtlar[*]
“Tarihe gömülen koca koca atlar tarihe gömülür o kadar.”[1]
Felsefe
İki Farklı Çağ, Tek Hakikat: Alevi Felsefesindeki "En el Hak" ile Modern İnsan Haklarının Ortak Temeli
İnsanlık tarihi boyunca iki temel soru hiç güncelliğini yitirmedi: İnsan nedir? Ve bu sorunun yanıtı, insana nasıl davranılması gerektiğini belirler?
Psikoloji
Helikopter Ebeveynlik: Çocuk Gelişimine Etkileri
Helikopter ebeveynlik, ebeveynlerin çocuklarının hayatına aşırı müdahale ettiği, onların yerine karar aldığı ve sürekli kontrol sağladığı bir ebeveynlik tarzıdır.
Psikoloji
Kadın Cinayetleri: Psikolojik ve Sosyolojik Temelleri ile Devletlerin Koruma Mekanizmalarının Yetersizliği – Türkiye Üzerine Bir Analiz
Kadına yönelik şiddet ve kadın cinayetleri, günümüzde küresel ölçekte en önemli insan hakları ihlallerinden biri olarak kabul edilmektedir. Kadınların yalnızca cinsiyetleri nedeniyle veya toplumsal cinsiyet temelli güç ilişkilerinin sonucu olarak öldürülmesi literatürde “femicide
Psikoloji
Dürtüselliğin Yaşam Boyu Gelişimi: Çocukluk, Ergenlik ve Yetişkinlik Dönemleri
Bu derleme çalışması, dürtüselliğin çocukluk, ergenlik, genç yetişkinlik ve orta yaş dönemlerinde nasıl değiştiğini gelişimsel psikoloji ve nöropsikoloji literatürü ışığında incelemektedir.
Genel
ÖHD Avukatları ve TUAD Üyeleri İçin Uluslararası Kurumlardan Ortak Açıklama
Esra Açıkgöz
Genel
İki Yarım İsyan ve Beyhude Bir “Başkaldırı”(*)
“Yaşayan direnir; direnmeyen ise parçalanmasına izin verir.”
Genel
The Penguin Illusion: The Majority, Power, and the Kurdish Question
Having spent one’s life thinking within the boundaries drawn by the state or by the majority is not merely a matter of political preference or ideological affiliation. At a deeper level, it points to a regime of knowledge: how knowledge is constructed, which propositions are cons
Diğer
Türkiye’de Matematik Başarısızlığı: Sayısal Zekâ, Duygusal–Sosyal Faktörler ve Nörobilim Temelli Bir İnceleme
Özet
Tarih
12 Eylül Sonrası Sürgünlük ve Neşeli Militanlık
Başlarken şunu özellikle belirtmek isterim: Nick Montgomery ve Carla Bergman’ın “Joyful Militancy” (Neşeli Militanlık) kitabını baştan sona okumuş değilim. Kitabın tamamına değil, dolaşımda olan PDF özetine ve kimi bölümlerine temas edebildim. Ancak bu sınırlı temas bile, yıllard
Diğer
Mahremiyetin Çözülüşü: Dijital Çağda Anlam Kaybı ve Benliğin Dağılması
Günümüz dünyası, yalnızca daha görünür değil; daha çıplak bir dünyadır. Bu çıplaklık bedenlerle sınırlı değildir. Duygular, travmalar, arzular, ilişkiler ve hatta vicdan da aynı açıklık rejimine tâbidir. Gizem, mesafe ve suskunluk; bir zamanlar hem ruhsal hem de ahlaki düzenleyic
Genel
Sanat(çin)in Yükümlülüğü*
“Sanatçı, biçimlerin kendilerinden daha çok, biçimlendirici kuvvetlere değer yükler.”[1]
Psikoloji
Teorik Ara Bölüm: Fert ile Şahsiyet Arasında – Yorgunluğun Antropolojik Kökleri
Modern toplumsal analizlerde birey çoğu zaman homojen bir kategori olarak ele alınır. “Birey” denildiğinde, hem toplumsal ilişkiler içinde şekillenen hem de bu ilişkiler karşısında konum alabilen tekil bir özne varsayılır. Oysa çağımızın yorgunluğunu anlamak için bu yekpare birey
Psikoloji
Yorgunluk Toplumu: Performans Rejiminin Psikolojik ve Sosyo-Psikolojik Anatomisi
(Byung-Chul Han okuması, eleştirel genişletme ve Türkiye bağlamı)
Genel
Ah be Hüseyin Aykol Hoca(’mız)(*)
“Sevdayım tepeden tırnağa
Genel
Kavramsal — Bilginin Dar Koridoru
Modern çağın en ironik başarısı, bilgisizliği değil, bilgi fazlasını yönetememeyi başarmasıdır. Artık cehalet, bir yoksunluk değil; bir seçim biçimidir. İnsan, eskiden bilmediğini bilmediği için cahildi. Şimdi ise yalnızca kendi alanını bildiği için öyle.
Felsefe
İslami Rasyonalizm, İbn Haldun ve Toplumsal Çöküş: Akıl ve Vahiy Arasındaki Yedi Asırlık Gerilim
İslami rasyonalizmin tarihi — akıl ve ilahî vahiy arasındaki temel gerilimin tarihi — genellikle Batı Avrupa merkezli bir perspektiften ele alınmıştır. Oysa İslam entelektüel geleneği içinde, asırlar boyunca süren ve çoğu zaman siyasi açıdan tehlikeli görülen hakikat hiyerarşisi
Çevre ve İklim
Uluslararası Af Örgütü’nden COP30 Liderlerine Çağrı: İnkâr değil, Çözüm Üretin
Esra Açıkgöz Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi | Amnesty International Türkiye
Diğer
Kendinin CEO'su Olma Hilesi: Neoliberal Özgürlük Vaadi Neden Tükenmişlikle Sonuçlanıyor?
Neoliberalizm, özgürlük kavramını nasıl gasp etti? Nihai kontrol vaadini, modern çalışan için ezici bir tükenmişlik ve anksiyete kaynağına nasıl dönüştürdü? Bu makalede, filozof Hannah Arendt’in “Eylem” (Action) ve “Emek” (Labor) arasındaki ayrımının, serbest çalışma ekonomisinin
Felsefe
Gerçeklik, Güç ve Yanılsama: Kant'tan Modern Çağa Neden Mutsuzuz?
Sabah uyandığınızda elinize aldığınız akıllı telefon, cüzdanınızdaki banknotlar, yaşadığınız ülke ve hatta kendinize dair sahip olduğunuz “birey” algısı… Tüm bunların aslında insan hayal gücünün birer eseri olduğunu hiç düşündünüz mü?
Genel
Düşünce Kuruluşları (Think Tanks): Tarihsel Gelişim, İşlevleri, Eleştiriler ve Gelecek Perspektifleri
Düşünce kuruluşları (think tanks), modern politika yapım süreçlerinin en önemli aktörlerinden biri haline gelmiştir. Bu kurumlar, bir yandan akademik bilgi ile siyasal karar alma süreçleri arasında köprü işlevi görürken, diğer yandan kamuoyunu bilgilendirme, yönlendirme ve etkile
Genel
Sahte Hayaller, Sahte Hayatlar
Ben Almanya’da doğdum ve ilk ikibuçuk-üç yılımı Almanya’da geçirdim –o yıllarımı hatırlamıyorum tabii. Ara sıra yaz tatillerinde babamı ziyaret etmek için Almanya’ya giderdim. Almanca kurslarına devam eder, yaz okullarına katılır, babamla ya da kurstaki arkadaşlarla yaptığımız ge
Felsefe
Anti-Aydınlanma Çağı: Neoliberalizmin Gölgesinde Üniversite ve Toplum (1. Bölüm)
Aydınlanma, tarihsel olarak bilginin eleştirel düşünme yoluyla elde edilmesi ve uygulanması olarak tanımlanır. Aydınlanma felsefesi; akıl, sorgulama ve fikirlerin yayılması gibi değerleri merkeze alır ve bilim, yöntem, eğitim ile kamu tartışmaları alanlarında toplumsal ilerlemeni
Genel
Masumiyetin İnfazı Yazı Dizisi Bölüm-3
“Masumiyetin İnfazı” başlıklı bu yazı dizimin ilk iki bölümünde, Erdoğan rejiminin ve bileşenlerinin 20 Temmuz 2016’da ilan ettiği OHAL’in ve eşzamanlı derogasyonun, bir güvenlik tedbiri olmayıp; bilinçli bir rejim değişikliği adımı olduğunu anlatmıştım.
Teknoloji
Algoritmik Sansür: Dijital Otoritenin Yeni Yüzü
Dijital teknolojilerin yayılmasıyla birlikte bilgiye erişim demokratikleşmiş gibi görünse de, bu sürecin arka planında işleyen görünmez mekanizmalar kamuoyunun haber alma hakkını tehdit etmektedir. Bu mekanizmalardan biri olan algoritmik sansür, içeriğin platformlar üzerinden oto
Teknoloji
Huawei’nin 6G Uydu Hedefi: Küresel Bağlantıda Yeni Bir Çağın Başlangıcı
Fotograf dijital iyidir sayfasından alınmıstir
Diğer
Militan, İdamlık, Sürgün: Abdulkadir Konuk(*)
Öyle vasiyet etmiş: Küllerini, dostları Hollanda kıyılarından Kuzey Denizi’ne serpmişler. Sulara karışmış…
Diğer
Zekâmız Erozyona Uğruyor mu? Gelişmiş Toplumlarda Demokrasi ve Zeka Gerilemesi
Görüş’ün bu makalesinde son yıllarda gelişmiş ülkelerde gözlemlenen dikkat çekici bir eğilim, yalnızca eğitimcilerin ya da psikologların değil, politika yapıcıların, ekonomistlerin ve toplum bilimcilerin de dikkatini çekmiş durumda: IQ (zeka katsayısı) skorlarındaki düşüş. Bu dur
Diğer
Medya Tekelleşmesi: Beş Şirketin Küresel Medya Üzerindeki Hâkimiyeti
Dijitalleşmenin hız kazandığı 21. yüzyılda medya sektörü köklü bir dönüşüm geçirmektedir. Bu dönüşüm, özellikle yerel gazetecilik alanında ciddi bir çöküşe yol açmıştır. Geleneksel iş modellerinin iflas etmesi, reklam gelirlerinin keskin biçimde düşmesi ve dijital platformların g
Tarih
Lenin’in Vasiyeti Sahte mi?
Sadık Güleç 2019 yılında gazete duvar da bu başlıkta bir makale yazdı. Ancak yazı aslen Stephen Kotkin’in henüz yeni çıkan Stalin kitabının 1. cildinin tanıtımını içeriyordu ve yüzeysel olarak bu konuya değinmişti. Ancak daha sonra troçkist.org Kotkin ve Sadık Gürbüz’ü “şarlatanl
Tarih
Erzincan'in Üzerindeki Karanlik / The Night Over Erzinga
Night Over Erzinga" (Erzincan’in Üzerindeki Gece / Karanlik), Adriana Sevahn Nichols tarafından yazılmış insana dokunan bir tiyatro oyunudur ve Ermeni Soykırımı’nın kuşaklar arası etkilerini konu alan bu oyun Oyun, 1930’ların Massachusetts’i ve 1960’ların New York’u gibi farklı d
Tarih
Alman Devrimi: Rosa Luxemburg’un Trajedisi ve Zaferi
Rosa Luxemburg, 20. yüzyıl sosyalizminin en etkili ve tartışmalı figürlerinden biri olarak öne çıkıyor. Hem devrimci bir teorisyen hem de radikal bir eylemci olarak, Marksist düşünceye yaptığı katkılar ve siyasi mücadeleleriyle derin izler bırakmış. Ancak onun yaşamı, Avrupa'nın
Tarih
Sanat, Devrim ve Kırık Kalpler: Frida Kahlo - Leon Trotsky Aşkı
Bugün sizlerle 20. yüzyılın iki önemli ismi – Frida Kahlo ve Leon Trotsky – arasındaki pek bilinmeyen bir ilişkiye odaklanacağız. Bir sanatçı ve bir devrimcinin hayatlarının kesişimi, dramatik sonuçları ve tüm tarihsel arka planıyla birlikte bir yolculuğa çıkacağız. Gerçekten etk
Tarih
"Aykırı Kadınlar" Tarihinden: Komünar Louise Michel(*)
"Bana Komün’ün suç ortağı olduğum söylendi. Kuşkusuz ki evet; çünkü Komün her şeyden çok, Sosyal Devrim’i istiyordu ve Sosyal Devrim benim de en büyük arzumdur. Dahası, Komün’ün teşvikçilerinden biri olmaktan onur duyuyorum… Öyle görünüyor ki özgürlük için çarpan yüreklerin küçük
Diğer
Futbol: Sahadan Siyasete, Ekonomiden Topluma
Futbol hakkında konuşmak, din, politika, sosyoloji ve elbette ekonomi hakkında konuşmak gibidir. Sporların kralı olarak adlandırılan futbol, büyük kârlar getiren dev bir endüstridir. Gerçekten bir spor mu? Futbol bundan da fazlasıdır.
Genel
Ölümünüm 100. Yılı Vesilesiyle Lenin ve "Kadınların Kurtuluşu" üzerine
Dünyada büyük dönüşümlere öncülük etmiş liderler arasında kadınların özgürleşmesine Lenin kadar önem vermiş olanı, sanırım yoktur. Sıcak mücadelenin orta yerinde, sürgünde, devrim sürecinde, savaşta, kıtlık yıllarında, karşı devrimle boğuşurken… Kadınların özgürleşmesi perspektif
Felsefe
ENTELEKTÜEL; 1789+1848+1871+1917’DİR!
Noam Chomsky’nin, “Her türlü otorite ve hiyerarşi sorgulanmalı ve bunların meşruiyeti ispatlanmalıdır. Meşruiyetini ispatlayamayan her türlü otorite gayrimeşrudur ve devrilmelidir,” deyişi çerçevesinde, “Entelektüel” deyince[2] anımsanması gerekenlerden bazıları; Metin Altıok’un,
Felsefe
"Yapay Zeka", "Sosyal Medya", "Kontrol" VD'leri!(*)
Erich Fromm’un, “Kapitalizm, insan gibi davranan makineler ve makine gibi davranan insanlar üreten bir sistemdir,” betimlemesiyle karakterize olan bugünde, durmadan FARC’ın efsanevi lideri Manuel Marulanda Vélez’in (1930-2008), “Ruhlarınızı silahlandırın” uyarısını anımsayıp/ anı
Felsefe
Onlar, Kılavuzlarımızdır
Eleştirel bellek ile hakikâtın gücü geç(me)miş ile beslenirken; ondan kopuk bir güncellik ile gelecek bugünde biçimlendirilemez.
Genel
Mesajını Doğru Verememiş Bir Roman: Martin Eden
Martin Eden, bir romanın adıdır. Romanın yazarı, Jack London. Martin Eden, büyük ölçüde yaratıcısı Jack London’ın kendisidir. Ama, Jack London ile Martin Eden arasında son derece temel farklılıklar mevcuttur. Jack London, otobiyografik bir roman yazarken neden yarattığı karakterl
Diğer
Meritokrasinin Öteki Yüzü: Kıskançlık ve Rekabetin Gölgesinde Bilim
“Amadeus ve Yengeç Sepeti” başlıklı yazımda tıpkı birbirini aşağı çeken yengeçler gibi, Salieri’nin Mozart’ın yükselişine tahammül edemediğini ve onu engellemeye çalıştığını yazmıştım. Ancak bu çabaların, sadece Salieri’nin kendi ruhunu yok etmesine neden olduğunu da belirtmiştim
Genel
"Kölelik" Üstüne Notlar
James Joyce’un, “Başkalarının efendisi de olma, kölesi de,” haklı ifadesine bir mim koyalım; ama ücretli köleliğin yeryüzünü kasıp kavurduğu hâl(imiz)de, köleliğin nihayet erdiğinden kim söz edebilir ki?!
Genel
Nevzat Evrim Önal’a Yanıt: Sapiens Neden "Bencil" Olmasin?
Nevzat Evrim Önal’ın “İnsan Bencil mi?” kitabı sosyalistler tarafından çok sevildi, alkışlandı, ödül aldı, Önal panellere davet edildi. Çünkü Önal, eşit ve adil bir dünya mücadelesindeki en büyük engellerden birini aşıyor, hepimizin tanıdığı insanın hiç de “bencil” olmadığını gös
Genel
"Acım, Geçinemiyorum" Çığlığı, Ya da Uçurumun Kenarında!
Şöyle başlayayım: Gelir dağılımında artan adaletsizliğin devreye soktuğu servet transferinin tüm şiddetiyle yaşandığı coğrafyamızda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın kapısına giderek, “Açım, geçinemiyorum” diyen bir yurttaş ters kelepçe ile gözaltına alındı.
Diğer
Katilden Değil, Canlı(lar)dan Yanayız! Ya Siz?
Öncelikle hatırlatmak için aktararak başlayalım!
Diğer
Kimlik ve Göç
Almanya.
Genel
Fikret Başkaya'nın Yeni Kitabı Üzerine: Kapitalizm Emeği Sömürüyor, Yaşamı Yok Ediyor…(*)
Yalana ne hacet, “eski”yi mumla arar olduk! Hani kapitalizmin yalnızca kârın, yani artı değerin azamileştirilmesi, bir başka deyişle işgücü sömürüsüyle, emperyalizmin ise salt metropollerden çeper ülkelere sermaye ihracı, çeper ülkelerden de metropollere kaynak transferiyle sınır
Diğer
Futbol Felaketi!
“Futbolu eskiden açlar oynar, zenginler izlerdi. Şimdi ise zenginler oynuyor, açlar izliyor.”[1]
Tarih
Alternatif Bir Sporun Tarihsel Uğrakları - 1
Spor, günümüzün en önemli toplumsal fenomenlerinden biri olsa da ve üzerinde çok sayıda kişi fikir egzersizi yapabilme hakkını kendinde bulsa da kavram, hem konusu ve kapsamı itibarıyla hem de içerisinde biriktirdiği siyasi, sınıfsal ve beşeri yüklerle derinlikli ele alınmayı ger
Genel
Gazze’ye Sanatla Yaklaşmak
Gazze’de bir savaş var. Hergün ölüm haberleri geliyor. Hergün siyasetin dilini dinliyoruz, acı tadını tadıyoruz.
Felsefe
Yaşama Dair Kimi Notlar
Gerçeğin ya da güzel olmayan dünyanın aynasında kimi zaman bulutlara, kimi zaman yıldızlara, hasılı gökyüzüne bakmanın sorun ve sorumluluğuyla yaşamak insan(lık)a özgü bir eylemdir…
Genel
Batı ve Doğu Arasındaki Teknolojik Gelişim Farklılıklarının Siyasi ve Kültürel Nedenleri
Girizgah
Genel
Varlığın Vazgeçilemez Aidiyetidir Anadili
“Bir dilin kaderi bir halkın kaderi ile aynıdır.”[1]
Genel
Seçim(sizlik) Spekülasyonları ile Vazgeçilen(ler)
Kapitalizmin şeyleştirdiği siyaset tarafından devreye sokulan yabancılaşma bu kez de “seçim” yaygaralarıyla topluma mal edilirken; Jean Baudrillard’ın, “Herkesin her şeyden haberdar olup, hiçbir şey yapmadığı, her şeyle dayanışma içinde görünüp yerinden bile kıpırdamadığı bir dün
Felsefe
Felsefe Eyleyen Tutkudur
Göze almayan, diyeti ödenmeyen cüretkârlıktan ari, tutkusuz bir filozof ile felsefenin mümkün olamayacağından şüphem yok; Virginia Woolf’un, “Filozof kürkünü kaybeden; ama pirelerinden kurtulandır,” ifadesindeki üzere!
Genel
Doğa, Marksist Ekoloji ve Sosyalizm(*)
Çoğunluk bir ‘Anksiyete Çağı’nda olduğumuzdan; Yahya Kemal’in dizelerindeki üzere “Dönülmez akşamın ufkunda” olduğumuzdan söz ediyorken; iklim krizi siyasi gündemin tam ortasında yer alıyor.
Genel
Samia Suluhu Hassan’ın Tanzanya’sı
Tanzanya İşbirliği Forumu Kurucusu
Genel